Historie

Het is nog niet eens zo lang geleden, zo'n zeven decennia, dat ons land bruut werd binnengevallen en bezet door de Duitse bezetter. Vijf lange jaren moesten de Nederlanders deze donkere tijden doormaken, zonder vrijheid of ook maar uitzicht daarop. Het waren bange, angstige tijden waarin mensen vanwege hun (Joodse) afkomst werden afgevoerd, gedeporteerd en omgebracht in kampen, doodgeschoten om hun politieke keuze, te werk gesteld in Duitsland enz. De bezettingsmaatregelen waren keihard.

Wie zich hiertegen verzette, of de onderduikers hielp, kon er op rekenen dat hij of zij dat met de dood moest bekopen. Je werd gefusilleerd (doodgeschoten), opgehangen of gedeporteerd naar een kamp waar verschrikkelijke omstandigheden heersten zoals ziekte, ondervoeding, uitputting.

Een groot aantal verzetsgroepen werd door de bezetter opgepakt omdat ze werden verraden door (helaas is dat zo) eigen landgenoten. Soms ging het daarbij om kwaadwillige landgenoten die samenwerkten met de bezetter, of omdat ze voor het aangeven van de verzetsmensen van de bezetter een beloning in geld kregen. Soms ging het om onschuldige burgers. De bezetter had er geen enkele moeite mee om deze mensen net zolang te martelen totdat ze niks anders meer konden dan de geheime informatie alsnog los te laten.

Het is voor de huidige generatie bijna nauwelijks meer voorstelbaar dat er onder deze omstandigheden mensen waren die zo dapper en moedig waren om, met gevaar voor eigen leven, deze 'illegale' activiteiten te ondernemen. Het ging om mensen van alle leeftijden, vaak ook opvallend jonge mensen: tieners, twintigers, studenten, die deze enorme risico's namen en hun leven daarvoor in de waagschaal stelden.

In de Haagse/Scheveningse wijk Duttendel is een groot aantal straten vernoemd naar verzetsmensen. Het gaat om verzetshelden omdat zij hun daden met het leven hebben moeten bekopen:

Op de website van de Wijkvereniging Duttendel & Witebrug kun je over deze personen waarnaar straten zijn vernoemd meer informatie vinden. Wie waren ze, wat deden ze, hoe liep het met hun af? Klik hier om meer te weten te komen over deze mensen. Klik hier voor een recent artikel over Adriën Moonen, de naamgever van de Adriën Moonenweg.

Het Han Stijkelplein, waar de actie 'handen ineen' betrekking op heeft, is vernoemd naar de verzetsgroep rondom Han Stijkel. Dit was een spionagegroep die in de eerste oorlogsjaren werd opgericht. Het doel van de groep was om informatie over de Duitse bezetting door te spelen aan de Engelsen. De verzetsgroep bestond oorspronkelijk uit zo'n vijftien personen.

Er werden echter beginnersfouten gemaakt en de bezetter had de groep al vrij snel in de gaten. Na verraad is de groep opgerold en gearresteerd. Een groot deel van de groep werd gepakt toen zij probeerden te vluchten op een vissersboot vanuit de haven in Scheveningen.

De groep is gevangen gezet, tezamen met een vijftal personen die tijdens de ontsnappingspoging hielpen. Deze groep is later in de Scheveningse gevangenis weer samengevoegd met een andere groep (voor een deel bestaande uit leden van de verzetsgroep Ordedienst Westerveld uit Noord Holland) en overgebracht naar Berlijn ter berechting. Deze overgebrachte groep bestond in totaal uit 47 personen die in Berlijn (ook door de Duitsers zelf) werd aangeduid als de 'Han Stijkel Groep'. Uiteindelijk zijn maar liefst 31 leden van de Han Stijkelgroep ter dood veroordeeld en in 1943 in Berlijn gefusilleerd. Tot de gefusilleerde personen behoorde ook de schipper van de Scheveningse vissersboot die de groep hielp vluchten.

Wie niet werd gefusilleerd, werd veroordeeld tot tuchthuis of werkkamp en kwam alsnog door uitputting, ziekte of ondervoeding om het leven. Uiteindelijk hebben maar vijf leden van de Han Stijkelgroep de oorlog overleefd.

In het standaardwerk van Dr. Lou de Jong over de Tweede Wereldoorlog is een zeer aangrijpend stuk opgenomen van een predikant die de groep, en de laatste momenten van hun leven, van nabij meemaakte. Klik hier als je dit wilt lezen.

Daarnaast is ons via de hieronder genoemde Stichting Eregraf het nodige interessante historische materiaal toegezonden:

In Den Haag, op begraafplaats Ockenburgh, is een monument en een eregraf ter nagedachtenis aan de verzetsgroep opgericht. Het graf wordt in stand gehouden door de Stichting Eregraf Han Stijkelgroep. Op de website van deze stichting www.stijkelgroep.nl kun je van ieder lid een foto zien en lezen wat er met de betreffende personen is gebeurd. Klik hier om naar de betreffende pagina te gaan.

Het logo van de actie 'handen ineen' bestaat uit een hand die weer gevormd wordt door 47 andere handen. Deze handen symboliseren de 47 leden van de Han Stijkelgroep.

De actie 'handen ineen' is er mede op gericht om de nagedachtenis aan de Han Stijkelgroep en het verzet in het algemeen levend te houden. Natuurlijk willen de wijkbewoners een mooier, groener en leefbaarder plein. Maar de bewoners vinden ook dat het eer bewijst aan de verzetshelden als het plein er mooi bij ligt, in plaats van verlaten en verkommerd wat nu het geval is.

Het zijn met name de oudere mensen die de oorlog zelf nog mee hebben gemaakt, en die misschien dierbaren hebben verloren, die het belangrijk vinden dat we niet mogen vergeten wat de verzetshelden hebben betekend voor ons land. Nu niet en ook in de toekomst niet als deze generatie er niet meer is.

In het plan is rekening gehouden met de mogelijkheid om een herdenkingsceremonie op het plein te houden. Er is bijvoorbeeld een vlaggenmast, waar op 4 mei (dodenherdenking) een vlag halfstok kan worden gehangen. Verder zal het beeld 'De vogelvechter' van Frank Letterie van de zijkant van het plein naar het midden worden verplaatst.

De eerste herdenkingsceremonie zal al plaatsvinden op 4 mei 2012.De renovatie is dan nog niet afgerond, maar met de ceremonie hoopt de organisatie opnieuw aandacht te vragen voor de actie 'handen ineen'. Binnenkort volgt meer informatie over dit evenement onder het kopje nieuws.